Η ΟΔΗΓΙΑ 2013/40/ΕΕ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΓΚΛΗΜΑ

Εκδόθηκε, τελικά, η ευρωπαϊκή οδηγία για τις επιθέσεις κατά συστημάτων πληροφοριών και για την αντικατάσταση της απόφασης-πλαισίου 2005/222/ΔΕΥ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το σχέδιο της οποίας είχε παρουσιασθεί από την παρούσα στήλη (βλ. ΕΕΕυρΔ 3:2013). Η υπ’ αριθμ. 2013/40/ΕΕ οδηγία τέθηκε σε ισχύ στις αρχές Σεπτεμβρίου και πρέπει να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών έως τις 4 Σεπτεμβρίου 2015. Η έκδοση της νέας οδηγίας που προβλέπει αυστηρότερες πανευρωπαϊκές ποινές με στόχο την αντιμετώπιση και πρόληψη των διαδικτυακών επιθέσεων και σκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ αστυνομίας και δικαστικών αρχών, συμπίπτει με τη δημοσίευση πρόσφατης έρευνας του Ευρωβαρόμετρου (διεξήχθη από τον Μάιο μέχρι τον Ιούνιο του 2013) όσον αφορά τις επιπτώσεις του ηλεκτρονικού εγκλήματος.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας, οι χρήστες του διαδικτύου στην ΕΕ είναι ιδιαίτερα ανήσυχοι για την ασφάλεια του κυβερνοχώρου. Οι πολίτες, σε ποσοστό 76 %, συμφωνούν ότι ο κίνδυνος να πέσει κανείς θύμα ηλεκτρονικού εγκλήματος αυξήθηκε το προηγούμενο έτος. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το αντίστοιχο σε παρόμοια μελέτη του 2012. Το 12 % των χρηστών του διαδικτύου έχουν ήδη πέσει θύμα παραβίασης του λογαριασμού τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή του ηλεκτρονικού τους ταχυδρομείου.

Ενώ οι χρήστες του διαδικτύου στην ΕΕ έχουν, σε ποσοστό 70%, εμπιστοσύνη στην ικανότητά τους να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για αγορές ή τραπεζικές συναλλαγές, οι μισοί περίπου επιλέγουν τελικά να το χρησιμοποιήσουν. Η σημαντική αυτή απόκλιση δείχνει τον αρνητικό αντίκτυπο του ηλεκτρονικού εγκλήματος στην ενιαία ψηφιακή αγορά: τα δύο κύρια προβλήματα σχετικά με τέτοιου είδους διαδικτυακές δραστηριότητες σχετίζονται με την κακή χρήση των προσωπικών δεδομένων (37 % των ερωτηθέντων) και την ασφάλεια των πληρωμών μέσω του διαδικτύου (35 %).

Ευτυχώς, όλο και περισσότεροι πολίτες της ΕΕ αισθάνονται ότι είναι καλά ενημερωμένοι για τους κινδύνους του ηλεκτρονικού εγκλήματος σε σχέση με το 2012 (44 % έναντι 38 %). Ωστόσο, φαίνεται ότι δεν συνάγουν πάντα όλα τα αναγκαία συμπεράσματα από τις σχετικές πληροφορίες. Για παράδειγμα, λιγότεροι από τους μισούς χρήστες του διαδικτύου άλλαξαν κωδικό πρόσβασης στο διαδίκτυο κατά το προηγούμενο έτος (48 % σε σύγκριση με 45 % το 2012).

Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, στην οποία συμμετείχαν πάνω από 27.000 άτομα σε όλα τα κράτη μέλη, δείχνει επίσης ότι: το 87 % των ερωτηθέντων αποφεύγουν να αποκαλύπτουν προσωπικά δεδομένα στο διαδίκτυο (ελαφρά μείωση από 89 % το 2012), οι περισσότεροι χρήστες εξακολουθούν να μην αισθάνονται καλά ενημερωμένοι σχετικά με τους κινδύνους του ηλεκτρονικού εγκλήματος (52 % σε σύγκριση με 59 % το 2012), το 7 % έχουν πέσει θύμα διαδικτυακής απάτης σε σχέση με την πιστωτική τους κάρτα ή τον τραπεζικό τους λογαριασμό και, τέλος, έχουν αυξηθεί σημαντικά οι χρήστες που έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω έξυπνου τηλεφώνου (35 % από 24 % το προηγούμενο έτος) ή ταμπλέτας (14 % από 6 %).

ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS:

Η οδηγία 2013/40/ΕΕ:

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:218:0008:0014:EL:PDF

Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για το 2013:

http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_404_en.pdf

Η αντίστοιχη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για το 2012:

http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_390_en.pdf

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013: 1ος ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΜΗΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟ

Ο Οκτώβριος του 2013 ορίσθηκε ως ο πρώτος ολοκληρωμένος ευρωπαϊκός μήνας για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο (European Cybersecurity Month-ECSM) στο σύνολο της Ευρώπης με τη συμμετοχή πολλών φορέων των ευρωπαϊκών κρατών και την υποστήριξη του ευρωπαϊκού οργανισμού για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο ENISA και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο ευρωπαϊκός μήνας για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο (ECSM) είναι μία εκστρατεία της Ε.Ε. με στόχο την προώθηση της ασφάλειας των πολιτών στον κυβερνοχώρο, την αλλαγή της αντίληψής τους για τις απειλές στον κυβερνοχώρο, και την παροχή ενημερωμένων πληροφοριών ασφαλείας μέσω της εκπαίδευσης και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών.

Οι δράσεις του ECSM καλύπτουν ολόκληρη την Ευρώπη. Περισσότεροι από 40 εταίροι από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς συμμετέχουν ενεργά στην εκστρατεία. Σε αυτούς συγκαταλέγονται η Ευρωπόλ, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή  και το δίκτυο Europe Direct της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καθώς και επαγγελματικές ενώσεις από το χώρο των πληροφοριών και επικοινωνιών καθώς και εκπρόσωποι του κλάδου. Οι δράσεις περιλαμβάνουν βιντεοσκοπημένα, ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά talk show και προγράμματα, διαλέξεις, εργαστήρια εμπειρογνωμόνων, διασκέψεις, online παιχνίδια και εκθέσεις σε όλες τις χώρες του ECSM. Βασικό μέλημα αποτελεί η παρότρυνση των πολιτών και των παιδιών για ενεργή συμμετοχή σε αυτήν την προσπάθεια.

ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS:

Ιστότοπος του ECSM:

http://cybersecuritymonth.eu/

Δελτίο τύπου του ENISA με αναλυτικές δράσεις ανά χώρα:

https://www.enisa.europa.eu/media/press-releases/oi-polites-sto-epikentro-tou-1ou-europaikou-mina-gia-tin-asfalia

Σχετικό μήνυμα της αρμόδιας Επιτρόπου (βίντεο):

http://www.youtube.com/watch?v=r7l0V3QqxYQ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, εντός του Σεπτεμβρίου 2013, το πλέον φιλόδοξο σχέδιο των τελευταίων 26 ετών για τη μεταρρύθμιση της αγοράς τηλεπικοινωνιών. Η δέσμη νομοθετικών μέτρων «συνδεδεμένη ήπειρος», όταν εγκριθεί, θα μειώσει το κόστος για τους καταναλωτές, θα περιορίσει τη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις και θα δημιουργήσει μια σειρά νέων δικαιωμάτων τόσο για τους χρήστες όσο και για τους παρόχους υπηρεσιών.

Ασφαλώς, οι διαδοχικές μεταρρυθμίσεις που έχει υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα των τηλεπικοινωνιών έχουν συμβάλει στη μεταμόρφωση του τοπίου των τηλεπικοινωνιών στην ΕΕ, αλλά ο τομέας εξακολουθεί να λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένος σε 28 διαφορετικές εθνικές αγορές. Δεν υπάρχει εταιρεία τηλεπικοινωνιών που να λειτουργεί σε όλη την ΕΕ, με αποτέλεσμα να ισχύουν διαφορετικές τιμές και ρυθμίσεις τόσο για τους φορείς εκμετάλλευσης όσο και για τους καταναλωτές.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, η εν λόγω δέσμη μέτρων προβλέπει κυρίως τα εξής:

- Απλούστευση των κανόνων της ΕΕ για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών

Ενιαία άδεια λειτουργίας και στα 28 κράτη μέλη (αντί για 28 ξεχωριστές άδειες), ένα απαιτητικό νομοθετικό πλαίσιο για τη ρύθμιση των επιμέρους αγορών τηλεπικοινωνιών, και περαιτέρω εναρμόνιση του τρόπου με τον οποίο οι φορείς εκμετάλλευσης ενοικιάζουν πρόσβαση σε δίκτυα που ανήκουν σε άλλες επιχειρήσεις, ώστε να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

- Κατάργηση των τελών περιαγωγής

Τα τέλη για τις εισερχόμενες κλήσεις που επιβαρύνουν τους χρήστες που ταξιδεύουν στην ΕΕ αναμένεται να καταργηθούν από την 1η Ιουλίου 2014. Οι εταιρείες θα έχουν την επιλογή είτε 1) να προσφέρουν πακέτα τηλεφωνίας που θα ισχύουν παντού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η τιμή των οποίων θα καθορίζεται από τον εγχώριο ανταγωνισμό, είτε 2) να επιτρέπουν στους πελάτες τους να «αποσυνδέονται», δηλαδή, να επιλέγουν διαφορετικό πάροχο για την περιαγωγή, ο οποίος θα προσφέρει φθηνότερες τιμές (χωρίς να απαιτείται η αγορά νέας κάρτας SIM). Το μέτρο αυτό βασίζεται στον κανονισμό του 2012 για την περιαγωγή, ο οποίος επιβάλλει στους φορείς εκμετάλλευσης μειώσεις της τιμής χονδρικής κατά 67% για τα δεδομένα μέχρι τον Ιούλιο του 2014.

- Κατάργηση των προσαυξήσεων στις τιμές για τις διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις στο εσωτερικό της Ευρώπης

Σήμερα, οι εταιρείες επιβάλλουν συνήθως προσαυξήσεις στις τιμές για τις κλήσεις σταθερής και κινητής τηλεφωνίας που κάνει ο καταναλωτής από τη χώρα του προς άλλες χώρες της ΕΕ. Σύμφωνα με τη σημερινή πρόταση, οι εταιρείες δεν θα μπορούν να χρεώνουν περισσότερα για μια κλήση σταθερής τηλεφωνίας στο εσωτερικό της ΕΕ από όσα χρεώνουν για μια υπεραστική κλήση στην ίδια χώρα. Για τις κλήσεις από κινητά στο εσωτερικό της ΕΕ, η τιμή δεν θα μπορεί να είναι πάνω από 0,19 ευρώ ανά λεπτό (συν ΦΠΑ). Κατά τον καθορισμό των τιμών, οι εταιρείες θα μπορούν να καλύπτουν αντικειμενικά αιτιολογημένα κόστη, αλλά τα αυθαίρετα κέρδη από τις κλήσεις στο εσωτερικό της ΕΕ θα καταργηθούν.

- Νομική προστασία για ανοιχτό διαδίκτυο (ουδετερότητα δικτύου)

Η παρεμπόδιση και ο περιορισμός της πρόσβασης σε διαδικτυακό περιεχόμενο θα απαγορευτούν, ενώ θα δοθεί στους χρήστες πρόσβαση σε πλήρες και ανοιχτό διαδίκτυο ανεξάρτητα από το κόστος ή την ταχύτητα του πακέτου συνδρομής τους. Οι εταιρείες θα εξακολουθήσουν να παρέχουν «εξειδικευμένες υπηρεσίες» εγγυημένης ποιότητας (όπως IPTV, βίντεο κατόπιν παραγγελίας, εφαρμογές όπως συστήματα ιατρικής απεικόνισης υψηλής ευκρίνειας, εικονικά χειρουργεία, ή εφαρμογές υπολογιστικού νέφους έντασης δεδομένων που είναι ζωτικής σημασίας για τις επιχειρήσεις), εφόσον αυτές δεν επηρεάζουν τις διαδικτυακές ταχύτητες που οι εν λόγω εταιρείες έχουν υποσχεθεί σε άλλους πελάτες. Οι καταναλωτές θα δικαιούνται να ελέγχουν εάν έχουν τις διαδικτυακές ταχύτητες για τις οποίες πληρώνουν και να καταγγέλλουν το συμβόλαιό τους αν οι σχετικές δεσμεύσεις δεν τηρούνται.

- Νέα δικαιώματα για τους καταναλωτές και εναρμόνιση δικαιωμάτων σε όλη την Ευρώπη

Προβλέπονται νέα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα για τη σύνταξη συμβολαίων σε απλή γλώσσα και με πιο συγκρίσιμες πληροφορίες, μεγαλύτερα δικαιώματα για αλλαγή παρόχου ή συμβολαίου, το δικαίωμα σύναψης συμβολαίου 12 μηνών εάν ο χρήστης δεν επιθυμεί μεγαλύτερο συμβόλαιο, το δικαίωμα καταγγελίας του συμβολαίου εάν δεν παρέχονται οι διαδικτυακές ταχύτητες που συμφωνήθηκαν, και το δικαίωμα προώθησης των ηλεκτρονικών μηνυμάτων του χρήστη σε μια νέα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μετά την αλλαγή παρόχου διαδικτύου.

- Συντονισμένη εκχώρηση ραδιοφάσματος

Το μέτρο αυτό θα διασφαλίσει ότι οι Ευρωπαίοι θα έχουν ευρύτερη πρόσβαση σε δίκτυα 4G κινητής τηλεφωνίας και Wi-Fi. Οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας θα είναι σε θέση να υλοποιούν αποτελεσματικότερες και διασυνοριακές επενδύσεις, χάρη σε καλύτερο συντονισμό του χρόνου, της διάρκειας και των λοιπών όρων εκχώρησης του φάσματος. Τα κράτη μέλη θα εξακολουθήσουν να είναι αρμόδια, και να εισπράττουν τα σχετικά τέλη από τους φορείς εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας, αν και εντός ενός συνεκτικότερου πλαισίου. Ένα τέτοιο πλαίσιο θα οδηγήσει και στην επέκταση της αγοράς για τον προηγμένο τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό.

- Μεγαλύτερη ασφάλεια για τους επενδυτές

Η Σύσταση για τις μεθόδους κοστολόγησης και αμεροληψίας είναι το δεύτερο στοιχείο αυτής της δέσμης μέτρων, το οποίο συμπληρώνει τον προτεινόμενο κανονισμό και συνδέεται άμεσα με αυτόν. Αποσκοπεί στην αύξηση της ασφάλειας των επενδυτών, στην αύξηση των επενδυτικών επιπέδων και στη μείωση των αποκλίσεων μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών. Αυτό συνεπάγεται 1) περαιτέρω κόστη εναρμόνισης και σταθεροποίησης που ενδέχεται να χρεώνουν οι κατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης για να παρέχουν σε άλλους πρόσβαση στα υπάρχοντα δικά τους δίκτυα χαλκού και 2) τη διασφάλιση του ότι οι αιτούντες πρόσβαση έχουν πράγματι ισοδύναμη πρόσβαση στα δίκτυα. Εφόσον διασφαλίζεται η ύπαρξη τέτοιων ανταγωνιστικών περιορισμών και η απουσία διακριτικής μεταχείρισης, οι τιμές χονδρικής για την πρόσβαση σε ευρυζωνικές συνδέσεις της «επόμενης γενιάς» θα καθορίζονται από την αγορά και όχι από τους ρυθμιστικούς φορείς, με αποτέλεσμα να υπάρχει λιγότερη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις.

ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS:

Σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής:

http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-13-779_en.htm

Βλ. επίσης:

https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/connected-continent-single-telecom-market-growth-jobs

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:251:0013:0032:EL:PDF

ΑΔΑΕ: ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Στις 15 Ιουλίου 2013, δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β’ 1742/2013), ο Κανονισμός για την Ασφάλεια και την Ακεραιότητα Δικτύων και Υπηρεσιών Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ).

Ο κανονισμός αυτός καθορίζει τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν οι επιχειρήσεις που παρέχουν δημόσια δίκτυα επικοινωνιών ή υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών που διατίθενται στο κοινό (οι κοινώς καλούμενοι πάροχοι) για:

α) Την κατάλληλη διαχείριση κινδύνου όσον αφορά στην ασφάλεια των δικτύων και υπηρεσιών, ώστε να εξασφαλίζεται επίπεδο ασφάλειας, ανάλογο προς τον υφιστάμενο κίνδυνο.

β) Την αποτροπή και ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων από περιστατικά ασφάλειας που επηρεάζουν τους χρήστες και τα διασυνδεμένα δίκτυα.

γ) Την ακεραιότητα των δικτύων τους, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια της παροχής των υπηρεσιών που διανέμονται μέσω των δικτύων αυτών.

Η ισχύς του Κανονισμού αρχίζει έξι μήνες μετά τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS:

Το κείμενο του κανονισμού:

http://www.adae.gr/fileadmin/docs/nomoi/kanonismoi/Kanonismos_FEK_1742_B_15_07_2013_asfaleia_akeraiotita__ADAE_205_2013.pdf